منتشر شده در: وبلاگ

شناژ چیست و چه کاربردی دارد؟

نویسنده مدیر سایت

منتشر شده در: 2023/05/21

یکی از قسمت های اصلی در هر ساختمان؛ فنداسیون یا پِی آن است و مهم ترین بخش فونداسیون را شناژ می گویند. شناژ با تقویت و استحکام فونداسیون از نشست غیر یکنواخت سازه جلوگیری کرده وباعث استحکام ساختمان در برابر زلزله می شود.

اگر شما هم در حوزه ی ساخت و ساز فعالیت می کنید و علاقمند هستید در خصوص شناژ ، انواع شناژ و کاربرد های آن اطلاعات بیشتری کسب کنید؛ دعوت می کنیم در ادامه با فولاد نصر آذربایجان همراه باشید.

شناژ چیست ؟  (chainage)  

شناژ کلمه ای فرانسوی بوده و به معنای زنجیر کردن است. شناژ یا کلاف قسمت اصلی پیِ نواری سازه می باشد و وظیفه دارد که فونداسیون‌های عمودی را به یکدیگر وصل کند. به عبارت دیگر در بیشتر سازه‌ها برای انتقال یکسان نیروی حاصل از وزن ساختمان به زمین، از پی‌های منفرد استفاده می‌کنند.

این پی‌ها در تماس با یکدیگر نیستند و فاصله آن‌ها ۵ متر است و از یک پی نواری یا افقی محکم برای وصل آنها استفاده می شود که به آن شناژ می‌گویند. شناژ پی ساختمان می تواند نیروی کششی و فشار ایجاد شده توسط فونداسیون‌های عمودی و افقی را تحمل کند .البته شناژ در مراحل ساخت ساختمان های خاصی به کار می‌رود و در هر سازه‌ای به آن نیاز نیست.

همچنین شناژ از مواد مختلفی مانند تیر آهن، میلگرد ، تیر چوبی و بتن ساخته می شود که در بین آنها شناژ بتنی رایج‌ترین آن‌هاست و از سه قسمت قالب بندی، آرماتوربندی و بتن تشکیل می شود.

 انواع شناژ

شناژها را بر اساس نوع کاربرد و مدلی که دارند به 4 دسته ی زیر تقسیم می کنند که به توضیح هر یک از آنها می پردازیم.

1– شناژ افقی :

بین ستون‌های پی قرار می‌گیرد و باعث توزیع فشار در قسمت های مختلف پی می شود. اندازه‌گیری دقیق مواد به کار رفته در ساخت شناژ از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا یک شناژ افقی استاندارد  باید بتواند نیروی کششی ایجاد شده توسط وزن ساختمان و نیروی وارد شده از سمت ستون‌های عمودی را تحمل کند.

همچنین شناژ افقی می‌تواند باعث کاهش نیروهای اضافی وارد شده بر ساختمان در اثر زمین لرزه شود به همین دلیل ، شناژهای افقی به صورت ضربدری در ستون‌های فونداسیون ساختمان و یا به صورت خرپا قرار می‌گیرند.

2– شناژ عمودی یا شناژ قائم :

از شناژ عمودی برای اتصال شناژهای افقی در ساختمان های چند طبقه استفاده می شود. شناژ عمودی از پایین به فونداسیون و از بالا به شناژ سقف وصل می‌شودو عرض استاندارد آن باید بین 20 -25 سانتی متر باشد. شناژ عمودی همانند شناژ افقی از تجمع نیرو در یک نقطه از ساختمان جلوگیری کرده و نقش مهمی در ایمن سازی ساختمان های بلند در برابر زلزله دارد.

البته شناژ عمودی بر خلاف شناژ افقی همیشه یک اصل اساسی در ساختمان نیست و ممکن است برخی از ساختمان ها شناژ عمودی نداشته باشند، اما در صورتی که از شناژ افقی استفاده شود، حتما باید شناژ عمودی به کار رود.

3– شناژ مورب :

در ساختمان سازی شناژ مورب به همان اندازه شناژ افقی اهمیت دارد. زیرا زمین در برابر زلزله عمل و عکس العمل نشان می دهد و باید در کنار شناژ افقی ، شناژ مورب نیز به کار رود. در شناژ مورب میلگرد گذاری از پشت ساختمان صورت می گیرد و تا قسمت پشت تحتانی پی ادامه پیدا می کند که این عمل باعث اتصال اصولی در جهت مهارسازی کناف می شود.

4– شناژ مخفی :

شناژ مخفی یا تای بیم در سقف های تیرچه بلوک و در ساختمان‌هایی با دهانه بزرگ که طولی بیش از 4 متر داشته باشند، با فاصله‌های 2 متری استفاده می‌شوند. این نوع شناژ به منظور افزایش صلیب سقف ساختمان به کار می رود و ساختار آن به گونه ای است که دو میلگرد یکی در بالا و یکی در پایین مقطع آن به کار می رود.

همچنین شناژهای سقف باید حداقل به فاصله 10 سانتی متری از یکدیگر قرار گیرند.از مزایای شناژ مخفی می توان به جلوگیری از پیچش تیرچه‌ها در بخش‌های دارای بار منفرد ،یکپارچه کردن عملکرد تیرچه‌ها و کاهش ارتعاشات سقف تیرچه بلوک اشاره کرد.

 انواع شناژ از نظر محل اتصال به پی

شناژ ها را از لحاظ جایگاه قرارگیری در پی به دو دسته ی شناژ ساده و شناژ باسکولی تقسیم می کنند.

1- شناژ ساده :

در این روش، شناژ با تراز سطح خاک در تماس بوده و در پی های منفرد اجرا می شود.

2- شناژ باسکولی :

در نوع باسکولی از تراز بالایی پی برای اتصال به شناژ استفاده می شود.

 کاربرد شناژ

شناژ در ساختمان سازی جهت اتصال تمامی پی ها و یا فونداسیون ها به یکدیگر استفاده می شود. به عبارت دیگر شناژ بخشی از کرسی چینی بوده و به صورت عمودی بر روی مصالحی مانند آجر چیده می شود. وجود شناژ در ساختمان باعث شده تا سمت های مختلف ساختمان یکپارچه عمل کرده و کلیه نشست ها در ساختمان بصورت یکنواخت انجام شود.

به این ترتیب نیروهای وارد شده در اثر زمین لرزه و باد‌ به جای این که به یک نقطه وارد شود، در تمامی سطوح ساختمان پخش شده و در نتیجه از میزان شدت نیرو به یک نقطه کاهش می یابد و از خرابی و خسارت به ساختمان جلوگیری می شود.

در چه پروژه هایی نیاز به شناژ بندی نیست؟

در موارد زیر می توان شناژ بندی را حذف کرد :

1- در سازه‌های یک‌طبقه که دارای دهانه بزرگی هستند مانند ساختمان‌های صنعتی و… البته به‌شرط‌ اینکه عمق استقرار پی از مقاومت خوبی در برابر نیروهای جانبی برخوردار باشد.

2-در مواردی که فونداسیون به‌شکل مطلوبی داخل زمین متصل شده ‌باشد و حرکت نسبی پی را بتواند محدود کند.

3-اجرای ستون پایه‌ای بتنی و برقراری فشار خاک روی آن‌ها، به‌نحوی که بتواند حرکت نسبی پی را محدود کند.

نکات مهم در مورد شناژبندی

توجه به نکات زیر در شناژ بندی از اهمیت بالایی برخوردار است :

1- در تمام مراحل اجرای شناژ و مصالح مورد نیاز آن یک متخصص و مهندس ناظر باید حضور داشته باشد.

2- فاصله بین شناژهای عمودی 5 متر و شناژهای افقی 4 متر می باشد.

3-بتن ریزی باید به گونه ای انجام شود که بتن به طور کامل فضای داخلی میلگردهای شناژ را پر کند.

4- عبور دادن لوله از وسط شناژ ممنوع است.

5-میزان بتن مورد نیاز جهت آرماتور بندی شناژ، توسط مهندس ناظر مشخص می شود.

سخن آخر

همان طور که اشاره شد یکی از بخش های مهم فونداسیون هر ساختمان شناژ است که وظیفه ی آن توزیع فشار ساختمان بر زمین بوده و در ساختمان های چند طبقه ی ضد زلزله به کار می رود. جنس شناژ از میلگرد، تیرآهن ، تیرچه های چوبی و بتن است که متداول ترین آنها شناژ بتنی است که بر اساس نوع کاربرد و مدلی که دارد به انواع شناژ افقی ، عمودی، مورب و مخفی تقسیم می شود.

در نهایت اینکه استفاده از شناژ ها نقش مهمی در ایمنی ساختمان ها دارد و باید با اندازه گیری دقیق و با بهترین مصالح ساخته شود.

ما نیز در شرکت فولاد نصر آذربایجان به عنوان یکی از بزرگترین واحد های تولیدی مقاطع فولادی از قبیل انواع تیر آهن ، نبشی  و… آماده ی ارائه خدمات به شما هموطنان عزیز هستیم.